تورم حمل‌ونقل از مرز ۱۰۰ درصد گذشت

جهان صنعت نیوز، تورم حمل‌ونقل در خردادماه به نقطه‌ای رسیده که دیگر فقط یک عدد اقتصادی نیست، بلکه به مسئله‌ای روزمره در زندگی خانوارها تبدیل شده است؛ به‌طوری‌که همزمان با عبور تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه از مرز ۱۰۰ درصد، هزینه‌های استفاده از خودرو، نگهداری آن و حتی حمل‌ونقل عمومی به سطحی رسیده که انتخاب‌های اقتصادی خانوارها را به‌شدت محدود کرده است.

تغییر فاز تورم حمل‌ونقل

تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان می‌دهد ساختار تورم در بخش حمل‌ونقل تغییر کرده است. اگر در ماه‌های گذشته تمرکز اصلی بر افزایش قیمت خودرو بود، اکنون فشار اصلی به سمت هزینه‌های جاری جابه‌جایی منتقل شده است؛ هزینه‌هایی که هر روز و در هر بار استفاده از خودرو یا حمل‌ونقل عمومی خود را به خانوار تحمیل می‌کنند.

تورم حمل‌ونقل از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد

بر اساس این آمار، تورم ماهانه گروه حمل‌ونقل از ۲۰.۲ درصد در اردیبهشت به ۵.۷ درصد در خرداد کاهش یافته است؛ اما این کاهش در ظاهر، به معنای آرامش بازار نیست. تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه از ۹۷.۳ درصد به ۱۰۳.۱ درصد رسیده و برای نخستین‌بار از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرده است. همچنین تورم سالانه نیز به ۵۹.۶ درصد افزایش یافته است. این داده‌ها نشان می‌دهد بازار حمل‌ونقل از مرحله جهش‌های قیمتی وارد مرحله‌ای شده که در آن قیمت‌ها در سطحی بسیار بالا تثبیت شده‌اند؛ سطحی که حتی با کاهش سرعت رشد، همچنان فشار سنگینی بر هزینه زندگی وارد می‌کند.

از خرید خودرو تا هزینه زنده نگه داشتن خودرو

مهم‌ترین تغییر در این دوره، جابه‌جایی کانون فشار تورمی از خرید خودرو به هزینه استفاده از آن است. تورم ماهانه خرید خودرو تنها ۱.۶ درصد ثبت شده، اما تورم استفاده از وسایل حمل‌ونقل شخصی به ۹ درصد رسیده است. این اختلاف نشان می‌دهد مسئله اصلی دیگر فقط قیمت خرید خودرو نیست، بلکه هزینه‌های بعد از خرید است. افزایش قیمت قطعات یدکی، روغن موتور، لاستیک، اجرت تعمیرگاه، بیمه و سرویس‌های دوره‌ای باعث شده است نگهداری خودرو به یکی از پرهزینه‌ترین بخش‌های سبد خانوار تبدیل شود. در چنین شرایطی، مالکیت خودرو دیگر یک انتخاب ساده اقتصادی نیست؛ بلکه به تعهدی دائمی تبدیل شده که هر ماه هزینه‌های جدیدی را به خانوار تحمیل می‌کند. بسیاری از مالکان خودرو با وضعیتی مواجه هستند که حتی شنیدن یک صدای غیرعادی از خودرو، به معنای نگرانی از یک هزینه احتمالی جدید است؛ هزینه‌ای که قابل پیش‌بینی دقیق نیست اما معمولاً سنگین است.

خودروهای کارکرده؛ از گزینه اقتصادی تا تله هزینه

در سال‌های گذشته، بازار خودروهای کارکرده به‌عنوان جایگزینی اقتصادی برای خودروهای صفر در نظر گرفته می‌شد. اما افزایش هزینه‌های نگهداری، این معادله را تغییر داده است. خودروی کارکرده‌ای که چند سال از عمر آن گذشته، معمولاً نیاز بیشتری به تعمیرات، تعویض قطعات و سرویس‌های اساسی دارد. در شرایطی که قیمت قطعات و خدمات فنی نیز هم‌زمان افزایش یافته، مجموع هزینه نگهداری چنین خودروهایی می‌تواند در بازه‌ای چندساله به رقمی نزدیک به قیمت یک خودروی صفر برسد. به همین دلیل، بسیاری از خریداران امروز با این واقعیت مواجه هستند که انتخاب خودروی کارکرده الزاماً به معنای کاهش هزینه نیست، بلکه در بسیاری موارد تنها جابه‌جایی هزینه از لحظه خرید به ماه‌ها و سال‌های بعد است.

حمل‌ونقل عمومی؛ جایگزینی که ارزان نماند

در سوی دیگر بازار، حمل‌ونقل عمومی نیز از فشار تورمی در امان نمانده است. تورم ماهانه این بخش به ۷.۸ درصد رسیده و تورم نقطه‌به‌نقطه آن ۸۲.۵ درصد ثبت شده است. افزایش هزینه‌های سوخت، تعمیرات ناوگان، حقوق و هزینه‌های عملیاتی باعث شده است کرایه‌ها نیز در مسیر افزایشی قرار بگیرند. در نتیجه، حتی انتخاب حمل‌ونقل عمومی نیز دیگر به معنای فرار از فشار هزینه‌ها نیست، بلکه تنها تغییر شکل آن است.

جمع‌بندی؛ وقتی انتخاب‌ها محدود می‌شوند

مجموع داده‌های خردادماه نشان می‌دهد تورم حمل‌ونقل از یک شاخص آماری عبور کرده و به یک واقعیت روزمره تبدیل شده است. امروز خانوارها با شرایطی روبه‌رو هستند که در آن:

 خرید خودرو بسیار گران است،

نگهداری خودرو پرهزینه و غیرقابل پیش‌بینی شده است،

خودروهای کارکرده نیز دیگر الزاماً اقتصادی نیستند،

و حمل‌ونقل عمومی نیز هم‌زمان در مسیر گرانی قرار دارد.

در چنین وضعیتی، مسئله اصلی دیگر انتخاب بین گزینه‌های مختلف حمل‌ونقل نیست؛ بلکه مدیریت هزینه در بازاری است که تقریباً همه مسیرهای آن تحت فشار تورمی قرار گرفته‌اند. به بیان دیگر، فشار اقتصادی از بازار خودرو عبور کرده و به کل تجربه روزمره جابه‌جایی خانوارها رسیده است؛ جایی که هزینه رفت‌وآمد دیگر یک هزینه فرعی نیست، بلکه به یکی از محورهای اصلی معیشت تبدیل شده است.

آخرین خودرو

اقتصاد کلان