رفع «مه مغزی» و افت حافظه در دوران یائسگی با «درمان هورمونی ترکیبی»

جهان صنعت نیوز، دوران یائسگی یکی از مراحل طبیعی و مهم زندگی زنان است که اغلب با تغییرات زیستی متعددی همراه می‌شود. در این میان، بسیاری از زنان گزارش می‌دهند که در طول این دوره با ضعف حافظه، دشواری در تمرکز، فراموشی‌های روزمره و کندی روند تفکر روبرو می‌شوند. این مجموعه از علائم که به اصطلاح مه مغزی نامیده می‌شود، انجام امور کاری و زندگی روزمره را با چالش‌های اساسی مواجه می‌سازد و توانایی فرد را در انجام فعالیت‌های ذهنی کاهش می‌دهد.

با وجود این که هورمون استروژن نقشی شناخته‌شده در محافظت از بافت مغز ایفا می‌کند، اما تاکنون هیچ روش و دوز درمانی مشخص و مورد تاییدی از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان مستقیم علائم شناختی ناشی از یائسگی ارائه نشده است. بسیاری از زنان به اشتباه تصور می‌کنند که باید این اختلالات ذهنی را تحمل کنند، در حالی که این مشکلات ریشه مستقیم در علوم اعصاب و ساختار مغز دارند و همین فقدان مراقبت‌های پزشکی موثر، نیاز به انجام پژوهش‌های کاربردی را ضروری کرده بود.

برای پاسخ به این نیاز و یافتن راهکاری مناسب، گروهی از پژوهشگران به سرپرستی دکتر روندا وسکول، متخصص مغز و اعصاب و عضو مرکز جامع یائسگی در مرکز سلامت دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس (UCLA Health)، تحقیقی را درباره ارزیابی یک درمان هورمونی ترکیبی برای کاهش علائم شناختی یائسگی به انجام رساندند.

روش کار این پژوهش به صورت یک مطالعه مشاهده‌ای طراحی شد که طی آن ۲۰ زن یائسه با میانگین سنی ۵۳ سال شرکت داشتند. در مرحله ابتدایی، وضعیت شناختی و ذهنی این افراد به طور کامل مورد ارزیابی پایه قرار گرفت و سپس، این شرکت‌کنندگان به مدت ۱۲ ماه تحت یک برنامه درمانی سفارشی و منظم با ترکیب دو هورمون استریول و پروژسترون قرار گرفتند.

پس از پایان دوره درمان ۱۲ ماهه، نتایج حاصل نشان دادند که شرکت‌کنندگان با کاهش چشمگیر در علائم مه مغزی روبرو شدند. این زنان گزارش کردند که توانایی تمرکز، حافظه فعال (حافظه کوتاه‌مدت برای پردازش آنی کارها)، سرعت پردازش اطلاعات، حافظه کلامی و قدرت حل مسئله در آن‌ها در مقایسه با شرایط قبل از شروع درمان به طور قابل توجهی بهبود یافته است.

همچنین پژوهشگران برای درک بهتر سازوکار این شیوه، اثر استریول را روی موش‌های ماده میانسال نیز بررسی کردند. نتایج این بخش نشان داد که استریول شاخص‌های آسیب و تخریب مغزی را در بخش هیپوکامپ که مرکز اصلی یادگیری و حافظه در مغز است کاهش داده و توانایی‌های شناختی حیوانات مانند حافظه فعال و حافظه فضایی را به وضوح تقویت کرده است.

استریول یک شکل طبیعی از استروژن است که به طور طبیعی در دوران بارداری ترشح می‌شود و پیش از این در اروپا و آسیا برای تسکین علائم دیگری چون گرگرفتگی استفاده می‌شد. تفاوت مهم استریول با استرادیول در این است که به گیرنده‌های متفاوتی در مغز متصل می‌شود و شواهد نشان می‌دهد می‌تواند از سلول‌های مغزی محافظت کرده و مانع از تحلیل رفتن بخش هیپوکامپ مغز شود.

البته پژوهشگران تاکید دارند که این تحقیق یک مطالعه اولیه با تعداد شرکت‌کنندگان محدود بوده و بدون گروه کنترل یا دارونما انجام شده است. بنابراین، اثبات نهایی و قطعی این اثرات نیازمند آزمایش‌های بالینی گسترده‌تر همراه با تصویربرداری مغزی و آزمون‌های استاندارد شناختی خواهد بود.

این نتایج ارزشمند علمی در نشریه معتبر Scientific Reports وابسته به مجموعه انتشاراتی بین‌المللی Nature به چاپ رسیده‌اند.

منبع: ایسنا

اجتماعی و فرهنگی