هرمز، بابالمندب و آینده نفت؛ سه نقطهای که بازار نفت را نگران کردند
افزایش تنشها در خاورمیانه، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و حملات متقابل در منطقه باعث شد قیمت نفت از ۱۰۷ دلار در هر بشکه عبور کند. ادامه درگیریها میتواند پیامدهایی فراتر از افزایش قیمت نفت داشته باشد؛ زیرا خاورمیانه علاوه بر انرژی، تأمینکننده مهم کودهای نیتروژنی و هلیوم مورد نیاز صنایع پیشرفته است. در صورت تداوم بحران و حرکت نفت به سمت سطوح بالاتر، اقتصاد جهانی با خطر افزایش تورم، فشار بر بازارهای مالی و حتی رکود مواجه خواهد شد.
جهان صنعت نیوز – بازار نفت این هفته با جهشی قابل توجه همراه شد و قیمت نفت پس از تشدید تنشها در خاورمیانه به بالای ۱۰۷ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش پس از مجموعهای از تحولات از جمله حمله به یک کشتی در تنگه هرمز، توقف فعالیت خط لوله شرق–غرب عربستان سعودی و گزارشهایی درباره کنترل جزیره استراتژیک پریم در تنگه بابالمندب توسط حوثیها رخ داد.
در شرایطی که بازار انتظار داشت تلاشهای دیپلماتیک و اظهارات سیاسی موجب کاهش نگرانیها شود، تحولات میدانی خلاف این روند را نشان داد. دونالد ترامپ اعلام کرده بود که درگیری ایران بهزودی پایان خواهد یافت و کاهش قیمت نفت را پیشبینی کرده بود. او همچنین از اوکراین خواسته بود حملات به پالایشگاههای روسیه را متوقف کند. با این حال، حملات جدید موشکی و پهپادی نیروهای همسو با ایران علیه عربستان سعودی باعث افزایش دوباره نگرانیها در بازار انرژی شد.
همزمان، یک پهپاد به یک جایگاه سوخت در کییف حمله کرد؛ حملهای که پس از اظهارات ترامپ درباره توافق روسیه و اوکراین برای توقف حملات به زیرساختهای انرژی رخ داد. همچنین گزارشهایی از هدف قرار گرفتن پالایشگاه سیزران روسیه در منطقه سامارا توسط پهپادهای اوکراینی منتشر شد.
از هرمز تا بابالمندب؛ فشار بر مسیرهای انرژی
پس از شش ماه درگیری در خاورمیانه، نشانههای موجود برخلاف انتظارها از نزدیکشدن به صلح نیست. حوثیها کنترل جزایر راهبردی در دریای سرخ را به دست گرفتهاند، ایران عبور و مرور از تنگه هرمز را دشوارتر کرده و خط لوله شرق–غرب عربستان همچنان از مدار خارج است. اهمیت این تحولات به نقش این مسیرها در انتقال انرژی بازمیگردد. تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انتقال نفت جهان است و هرگونه اختلال در آن میتواند فشار قابل توجهی بر عرضه جهانی ایجاد کند. همزمان، بابالمندب نیز به دلیل اتصال دریای سرخ به مسیرهای اصلی تجارت جهانی، اهمیت بالایی برای حملونقل انرژی و کالا دارد.
در اسفند سال گذشته، اقتصاددانان هشدار داده بودند در صورت ادامه جنگ با ایران و افزایش قیمت نفت تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه، اقتصاد جهانی ممکن است با رکود مواجه شود. از این منظر، طولانیشدن درگیریها تنها از مسیر افزایش قیمت نفت اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار نمیدهد، بلکه اختلال در تأمین سایر کالاهای مهم را نیز به همراه دارد. خاورمیانه یکی از تأمینکنندگان اصلی کودهای نیتروژنی و هلیوم است؛ دو نهادهای که برای بخشهایی مانند تولید نیمهرساناها اهمیت دارند. بنابراین، تداوم بحران میتواند زنجیرههای تأمین جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
فشار بحران انرژی بر بازارهای مالی
افزایش نگرانیها درباره آینده انرژی، همزمان با فشار در بازارهای مالی جهانی رخ داده است. بازده اوراق خزانهداری آمریکا در این شرایط افزایش یافته و نرخ اوراق ۱۰ ساله دوباره به محدوده ۵ درصد نزدیک شده است. بازده اوراق دوساله نیز به حدود ۴.۶۵ درصد رسیده، در حالی که این رقم در بهار حدود ۳.۴ درصد بود. بازارهای مالی اروپا و ژاپن نیز شرایط مشابهی را تجربه میکنند. نگرانی اصلی این است که ادامه بحران انرژی و افزایش هزینههای اقتصادی ناشی از آن، فشار موجود در بازار اوراق قرضه را به بازار سهام منتقل کند.
در چنین شرایطی، سرمایهگذاران چشمانتظار تغییر مسیر بحران هستند. برخی نشانهها از احتمال آغاز تلاشهای دیپلماتیک حکایت دارد. همچنین احتمال دارد دولت آمریکا بار دیگر تلاش کند با وعده پایان سریع درگیریها، انتظارات بازار را مدیریت کند. با این حال، بازار این بار به چیزی فراتر از وعدههای سیاسی نیاز دارد. تداوم بحران و نبود اقدام مشخص برای کاهش تنش میتواند فشار بیشتری بر بازارهای مالی وارد کند.
در صورت بدترشدن شرایط، پیامدها ممکن است از بازار نفت فراتر رود؛ فشار در بازار اوراق قرضه میتواند به بازار سهام سرایت کند، قیمت طلا را افزایش دهد و دامنه بحران مالی را گستردهتر کند. از این رو، مسیر آینده نفت بیش از آنکه تنها به عوامل عرضه و تقاضای سنتی وابسته باشد، به تحولات امنیتی و سیاسی در خاورمیانه گره خورده است.
اخبار برگزیدهنفت و پتروشیمیلینک کوتاه :