روز جهانی امحای سلاح هستهای؛ ایران خواستار اجرای بدون تبعیض قواعد عدم اشاعه
خلیل شیرغلامی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری ارمنستان در یادداشتی برای خبرگزاری نیوز ایام ارمنستان نوشت: از نگاه جمهوری اسلامی ایران، مسئله هستهای راهحل نظامی ندارد. راهحل، گفتوگو و توافقی متوازن است که از یک سو اطمینان معتبر و قابل راستیآزمایی درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران ایجاد کند و از سوی دیگر، حقوق مشروع ایران را به رسمیت بشناسد.
جهان صنعت نیوز، جهانی عاری از سلاحهای هستهای، فقط یک آرمان دوردست نیست؛ معیاری است برای سنجش اراده جامعه جهانی در پاسداری از امنیت و حیات انسان. ۲۶ سپتامبر، روز جهانی امحای کامل سلاحهای هستهای، فرصتی است تا بار دیگر این پرسش اساسی مطرح شود که آیا امنیت پایدار میتواند بر پایه وجود سلاحهایی بنا شود که استفاده از آنها پیامدهایی جبرانناپذیر برای انسان و محیط زیست خواهد داشت. امروز، در حالی که بیش از ۱۲ هزار سلاح هستهای همچنان در جهان وجود دارد، پاسخ جامعه جهانی به این پرسش اهمیت بیشتری یافته است.
جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که خلع سلاح هستهای، عدم اشاعه و حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، سه اصل بههمپیوستهاند و نمیتوان یکی را بدون توجه به دو اصل دیگر دنبال کرد. جهانی عاری از سلاح هستهای زمانی قابل تحقق است که قواعد بینالمللی برای همه کشورها بهصورت برابر اجرا شود و در کنار جلوگیری از اشاعه، گامهای واقعی برای خلع سلاح نیز برداشته شود. اعضای باشگاه هستهای هم باید به کاهش کلاهکهای هستهای تن دهند.
موضع ایران در قبال سلاح هستهای روشن است. جمهوری اسلامی ایران سلاح هستهای را عامل امنیت نمیداند و بر اساس فتوای مذهبی رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران (آیتالله سیدعلی خامنهای) تولید، انباشت، نگهداری و بهکارگیری سلاحهای هستهای را حرام میداند. ایران در عین حال، حق خود برای بهرهمندی از دانش و فناوری هستهای صلحآمیز را حقی مشروع و مبتنی بر معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای میداند.
رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران، دکتر مسعود پزشکیان، در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد این موضع را بهروشنی بیان کرد: «نه سلاح هستهای، نه محرومیت از دانش هستهای» او همچنین با اشاره به آنچه ایران استانداردهای دوگانه در موضوع هستهای میداند، گفت: «بمب اتم در اسرائیل است، اما بازرسان در ایران اند»
این پرسش، فراتر از اختلافات سیاسی، یک پرسش درباره اعتبار نظام بینالمللی عدم اشاعه است: اگر هدف، جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای و حرکت به سوی خلع سلاح است، این هدف باید درباره همه کشورها و بدون تبعیض دنبال شود. اعتبار قواعد بینالمللی زمانی حفظ خواهد شد که هم عدم اشاعه و هم خلع سلاح، همزمان و بدون استانداردهای دوگانه مورد توجه قرار گیرند.
ایران با اصل نظارت و راستیآزمایی مخالف نیست. نظارت حرفهای و فنی آژانس بینالمللی انرژی اتمی میتواند بخشی از سازوکار اعتمادسازی و اطمینان از ماهیت صلحآمیز فعالیتهای هستهای باشد. در مقابل، حمله یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هستهای صلحآمیز، با اصول ایمنی و امنیت هستهای و ضرورت حفاظت از فعالیتهای صلحآمیز هستهای سازگار نیست.
از نگاه جمهوری اسلامی ایران، مسئله هستهای راهحل نظامی ندارد. راهحل، گفتوگو و توافقی متوازن است که از یک سو اطمینان معتبر و قابل راستیآزمایی درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران ایجاد کند و از سوی دیگر، حقوق مشروع ایران را به رسمیت بشناسد. همانگونه که رئیسجمهور ایران در سازمان ملل تأکید کرد، ایران برای گفتوگو و دیپلماسی آماده است، اما زبان زور را نمیپذیرد.
در سطح منطقهای نیز ایران از دههها پیش از ایجاد منطقهای عاری از سلاحهای هستهای در خاورمیانه حمایت کرده است. تحقق این هدف، مستلزم رویکردی فراگیر و بدون استانداردهای دوگانه است؛ رویکردی که امنیت همه کشورهای منطقه، خلع سلاح، عدم اشاعه و حق استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای را همزمان مورد توجه قرار دهد.
روز جهانی امحای کامل سلاحهای هستهای فرصتی است تا جامعه جهانی بر یک اصل روشن تأکید کند: سلاح هستهای برای هیچکس؛ دانش و فناوری هستهای صلحآمیز برای همه. امنیت پایدار نیز نه از طریق رقابت برای دستیابی به سلاحهای بیشتر، بلکه از مسیر خلع سلاح، احترام به حقوق برابر کشورها، گفتوگو و دیپلماسی به دست خواهد آمد.
ایرنا
سیاسیلینک کوتاه :