بحران تازه ارتش آمریکا؛ اگر ایران چنین کرد، چین چه میتواند بکند؟
جنگ ایران یک ضعف اساسی در راهبرد نظامی آمریکا را آشکار کرد و آن، اتکای گسترده به پایگاههای ثابت و نزدیک به میدان نبرد که دیگر نمیتوان امنیت آنها را در برابر انبوه موشکها و پهپادهای ارزان تضمین کرد. حملات ایران به پایگاههای آمریکا در خلیج فارس، به تأسیسات و هواپیماهای آمریکایی خسارت وارد کرد و حتی مقر ناوگان پنجم در بحرین را از مدار خارج ساخت. نشریه واشنگتن پست معتقد است این تجربه برای رقابت احتمالی با چین اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا چین زرادخانه موشکی و پهپادی بسیار بزرگتری در اختیار دارد.
جهان صنعت نیوز – حمله ژاپن به پرل هاربر (یک بندر در مجمعالجزایر هاوایی که یکی از پایگاههای مهم نیروی دریایی آمریکا محسوب میشود) در ۷ دسامبر ۱۹۴۱ یک تحول اساسی در شیوه جنگ آمریکا ایجاد کرد. نابودی یا آسیبدیدن ناوهای جنگی آمریکا، این کشور را ناچار کرد اتکای بیشتری به ناوهای هواپیمابر پیدا کند. با این حال، فرض بنیادین در راهبرد نظامی آمریکا مبنی بر استفاده از پایگاههایی که در محدوده حمله دشمن قرار داشتند، تغییر نکرد.
حتی حمله ژاپن به کلارک فیلد در فیلیپین، تنها ۹ ساعت پس از پرل هاربر، که نیروی هوایی تحت فرمان ژنرال داگلاس مکآرتور را روی زمین بهشدت آسیب زد، نتوانست این رویکرد را تغییر دهد. بخش بزرگی از جنگ اقیانوس آرام نیز بر تصرف جزایر و ایجاد پایگاههایی استوار بود که امکان انجام حملات هوایی علیه ژاپن را فراهم میکرد.
این الگو پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافت. آمریکا شبکهای متشکل از حدود ۷۵۰ پایگاه در ۸۰ کشور و قلمرو ایجاد کرد. هنگام نزدیکشدن جنگ، مانند عراق در سالهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳، حجم عظیمی از تجهیزات و تدارکات در پایگاههای نزدیک میدان عملیات انباشته میشد و سپس عملیات تهاجمی آغاز میشد.
فرض اصلی این بود که برتری هوایی آمریکا از این پایگاهها محافظت خواهد کرد. حتی در جنگهای عراق و افغانستان نیز پایگاههای آمریکایی، با وجود فعالیت گروههای شورشی، نسبتاً امن باقی ماندند. اما مکس بوت معتقد است جنگ کنونی با ایران نشان داده که دیگر نمیتوان بر این فرض تکیه کرد.
وقتی پایگاههای آمریکا دیگر امن نیستند
ایران با استفاده از پهپادها و موشکها توانسته است به پایگاههای آمریکا در سراسر منطقه خلیج فارس خسارت وارد کند. واشنگتن پست به گزارش اخیر بازرس کل وزارت دفاع آمریکا استناد میکند که بر اساس آن، حملات ایران صدها ساختمان و سازه را در پایگاههای آمریکا در کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن تخریب کرده یا به آنها آسیب زده است. همچنین دهها هواپیمای آمریکایی آسیب دیده یا منهدم شدهاند.
یکی از مهمترین نمونهها، پایگاه پشتیبانی دریایی آمریکا در بحرین، مقر ناوگان پنجم، بود که در ۲۸ فوریه و در نخستین روز جنگ از مدار عملیات خارج شد. مقامهای ارشد نیروی دریایی آمریکا نیز اذعان کردهاند که خسارت واردشده قابل توجه بوده و بازگشت به این پایگاه در آینده نزدیک امکانپذیر نیست.
پیامد این اتفاق فقط از دست رفتن یک تأسیسات نبود. غیرعملیاتیشدن بندر بحرین، نیروی دریایی آمریکا را مجبور کرد برای تأمین ناوگان خود در خاورمیانه بیشتر به پایگاه دیهگو گارسیا در فاصله حدود ۲۲۰۰ مایلی متکی شود. افزایش فاصله، هزینه انتقال تجهیزات و تدارکات را بالا برد و دفعات دسترسی کشتیها به منابع مورد نیاز را کاهش داد.
همزمان، توقف در بنادر منطقه نیز بیش از اندازه خطرناک شد. ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» ۹ ماه دشوار را در دریا سپری کرد و فشار بر نیروهای حاضر در ناوگروه به سطح بالایی رسید.
اگر ایران چنین خسارتی زد، چین چه خواهد کرد؟
از نگاه واشنگتن پست، اهمیت راهبردی تجربه جنگ ایران زمانی آشکارتر میشود که همین شرایط برای یک جنگ احتمالی با چین در نظر گرفته شود.
چین در مقایسه با ایران تعداد بسیار بیشتری موشک و پهپاد در اختیار دارد. در صورت وقوع جنگ، پایگاههای آمریکا در ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، فیلیپین، گوام و حتی هاوایی میتوانند در معرض حملات قرار گیرند. اگر بخش بزرگی از این پایگاهها حتی برای مدتی محدود از عملیات خارج شوند، توان آمریکا برای دفاع از تایوان بهشدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
مسئله بزرگتر این است که گسترش پهپادها و موشکهای نسبتاً ارزان، آسیبپذیری پایگاههای ثابت را افزایش داده و پیشرفت سامانههای هدایت مبتنی بر هوش مصنوعی نیز میتواند این مشکل را تشدید کند.
با این حال، تعطیلی پایگاههای خارجی راهحل سادهای نیست. این پایگاهها فقط کارکرد نظامی ندارند، بلکه بخشی از سازوکار بازدارندگی آمریکا هستند. حضور نیروهای آمریکایی به دشمنان بالقوه این پیام را منتقل میکند که حمله به متحدان واشنگتن ممکن است مستقیماً نیروهای آمریکایی را نیز درگیر کند. بنابراین از نگاه واشنگتن پست، خروج گسترده آمریکا از پایگاههای خارجی میتواند بهعنوان نشانه عقبنشینی این کشور تفسیر شود؛ نتیجهای که روسیه و چین از آن استقبال خواهند کرد.
پایگاههای آمریکا باید مقاومتر شوند
معادله پرهزینه؛ موشک گران در برابر پهپاد ارزان
تقویت دفاع فعال نیز بخش دیگری از تغییر مورد نیاز است. بهویژه آمریکا به سامانههایی نیاز دارد که بتوانند پهپادهای ارزانقیمت را با هزینهای متناسب منهدم کنند.
جنگ ایران نشان داده است که نبود چنین سامانههایی میتواند آمریکا و متحدانش را مجبور کند برای مقابله با پهپادهای ارزان از موشکهای هدایتشونده بسیار گران استفاده کنند.
واشنگتن پست به یکی از حملات اخیر ایران به یک پایگاه هوایی آمریکا در اردن اشاره میکند که در واکنش به آن، نیروهای آمریکایی بین ۶۰ تا ۷۰ موشک پاتریوت و بیش از ۱۲ رهگیر سامانه تاد شلیک کردند.
این الگوی دفاعی نهتنها از نظر هزینه مشکلساز است، بلکه ذخایر محدود مهمات دفاع هوایی آمریکا را نیز کاهش میدهد. در نتیجه، توان واشنگتن برای مقابله با دشمنان احتمالی دیگری مانند چین، روسیه یا کره شمالی کاهش مییابد. کاهش ذخایر این مهمات همچنین میتواند توان حمایت از اوکراین در برابر حملات روسیه به شهرهای این کشور را محدود کند.
جنگ ایران و پایان تصور «پایگاه امن»
از نگاه واشنگتن پست، مهمترین تغییر مورد نیاز تغییر تفکر نظامی آمریکاست. ارتش آمریکا دیگر نمیتواند با این فرض وارد جنگ شود که پایگاههای نزدیک خط مقدم از حمله دشمن مصون خواهند ماند.
انقلاب پهپادی و گسترش موشکها، هزینه حمله به زیرساختهای ثابت را کاهش داده است. در چنین شرایطی، تمرکز نیرو، هواپیما، سوخت، مهمات و تجهیزات در تعداد محدودی پایگاه میتواند همان زیرساختی را که قرار است قدرت نظامی آمریکا را به میدان منتقل کند، به نقطه آسیبپذیر آن تبدیل کند.
واشنگتن پست در پایان استدلال میکند که اجرای چنین بازنگری گستردهای به تغییر جدی در تفکر نیروهای مسلح آمریکا نیاز دارد. در عین حال سیاستهای پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از جمله برکناری تعدادی از افسران ارشد و برخی اولویتهای مدیریتی او را مانعی برای تمرکز پنتاگون بر این تحول راهبردی میداند.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :