موشک حوثیها به ریاض رسید؛ پای چهار کشور به جنگ یمن باز میشود؟

حملات موشکی و پهپادی حوثیهای یمن به فرودگاههای عربستان سعودی و تأسیسات نفتی این کشور، درگیریهای شبهجزیره عربستان را وارد مرحله خطرناکتری کرده است. حمله به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، کشته و زخمیشدن غیرنظامیان و توقف پرواز برخی شرکتهای هواپیمایی، تنها بخشی از پیامدهای تشدید این درگیریهاست. همزمان، ائتلاف تحت رهبری عربستان عملیات گستردهای را برای بازپسگیری مناطق تحت کنترل حوثیها در سواحل دریای سرخ آغاز کرده و پاکستان و ترکیه نیز برای حمایت از ریاض وارد معادلات امنیتی شدهاند. به نوشته فارنپالیسی، آنچه پیشتر مجموعهای از درگیریهای محدود میان حوثیها و نیروهای مورد حمایت عربستان بود، اکنون در مسیر تبدیلشدن به جنگی منطقهای قرار گرفته است؛ تحولی که علاوه بر امنیت خاورمیانه، مسیرهای تجارت جهانی، زیرساختهای انرژی و برنامههای اقتصادی عربستان را نیز تهدید میکند.
جهان صنعت نیوز – تشدید حملات حوثیهای یمن به عربستان سعودی، نگرانیها درباره گسترش جنگ در خاورمیانه را افزایش داده است. حملاتی که از اوایل مرداد آغاز شده بود، طی هفتههای اخیر شدت بیشتری پیدا کرده و اکنون علاوه بر تأسیسات نفتی و زیرساختهای حیاتی، فرودگاهها و مناطق شهری عربستان را نیز هدف قرار داده است. بر اساس گزارش نشریه فارنپالیسی، حوثیها روز پنجشنبه ۱۶ مهر یک موشک بالستیک به سمت فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض شلیک کردند. هدف این حمله، وادارکردن عربستان به بستن حریم هوایی خود عنوان شده است.
این دومین روز متوالی حمله به این فرودگاه بود. یک روز پیش از آن نیز حمله پهپادی به این تأسیسات دستکم یک کشته بر جای گذاشته بود. در پی این حملات، خسارتهای مادی گزارش شد و دو شرکت هواپیمایی لوفتهانزا و ایر ایندیا اعلام کردند پروازهای خود به پایتخت عربستان را متوقف میکنند.
اهمیت این حملات تنها به خسارتهای مستقیم محدود نمیشود. هدف قرارگرفتن فرودگاه اصلی پایتخت عربستان، نشاندهنده افزایش دامنه تهدید علیه زیرساختهای حملونقل و ارتباطات بینالمللی این کشور است.
گسترش حملات از تأسیسات نفتی تا مناطق شهری
فارنپالیسی گزارش میدهد که حملات حوثیها از اوایل مرداد آغاز شده و در هفتههای اخیر با شدت بیشتری ادامه یافته است. در هفته های اخیر نیز، انفجارهایی چند شهر جنوب عربستان را لرزانده و دستکم سه نفر کشته و دهها نفر زخمی شدهاند. این تحولات نشان میدهد دامنه پیامدهای جنگ از اهداف نظامی و اقتصادی فراتر رفته و مناطق غیرنظامی نیز در معرض آسیب قرار گرفتهاند.
حملات به فرودگاهها، پالایشگاهها و تأسیسات حیاتی، علاوه بر ایجاد خسارت مستقیم، میتوانند فعالیت اقتصادی و حملونقل را مختل کنند. در مورد عربستان، اهمیت این موضوع بیشتر است؛ زیرا این کشور در سالهای اخیر تلاش کرده جایگاه خود را بهعنوان مرکز سرمایهگذاری، گردشگری و فعالیتهای تجاری منطقه تقویت کند.
عملیات سپیدهدم یمن و نبرد بر سر بابالمندب
در واکنش به تشدید حملات حوثیها، ائتلاف تحت رهبری عربستان که از دولت مستعفی یمن حمایت میکند، عملیات متقابلی را آغاز کرده است. این عملیات با عنوان «سپیدهدم یمن» با هدف بازپسگیری مناطقی طراحی شده که حوثیها در امتداد سواحل دریای سرخ تصرف کردهاند. یکی از مهمترین اهداف این عملیات، بازپسگیری مناطق مرتبط با تنگه راهبردی بابالمندب است. بر اساس ادعای ائتلاف، نیروهای یمنی از زمان آغاز عملیات در روز دوشنبه ۱۳ مهر، هزار و ۸۶۰ نیروی حوثی را از میدان نبرد خارج کردهاند.
اهمیت عملیات جدید در آن است که کنترل مناطق ساحلی یمن و دسترسی به بابالمندب میتواند بر امنیت یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی بینالمللی اثر بگذارد. بنابراین، نبرد میان حوثیها و نیروهای مورد حمایت عربستان دیگر صرفاً به کنترل مناطق داخلی یمن محدود نیست، بلکه با امنیت مسیرهای دریایی نیز ارتباط مستقیم پیدا کرده است.
ورود پاکستان و ترکیه به معادلات جنگ
یکی از مهمترین تحولات گزارش فارنپالیسی، افزایش تعداد کشورهایی است که ممکن است در درگیریهای یمن و عربستان نقشآفرینی کنند. به نوشته این نشریه، پاکستان و ترکیه توافق دفاع متقابل تازهای را برای کمک به عربستان فعال کردهاند. این تحول میتواند ابعاد سیاسی و نظامی درگیری را تغییر دهد؛ زیرا جنگی که پیشتر عمدتاً میان حوثیها و نیروهای مورد حمایت عربستان جریان داشت، اکنون با مشارکت یا حمایت کشورهای دیگر مواجه شده است. در همین حال، سه مقام دفاعی آمریکا روز پنجشنبه اکسیوس گفتهاند سوریه نیز در حال بررسی ارائه حمایت نظامی به عربستان است. این حمایت احتمالی میتواند شامل اعزام نیرو برای عملیات تهاجمی باشد.
با این حال، فارنپالیسی تأکید میکند که مشارکت نظامی سوریه در زمان انتشار گزارش هنوز در مرحله بررسی بوده و تصمیم قطعی درباره آن اعلام نشده است. افزایش شمار بازیگران درگیر، خطر گسترش جغرافیایی جنگ و پیچیدهترشدن تلاشها برای مهار آن را افزایش میدهد. از همین رو، فارنپالیسی وضعیت کنونی را مرحلهای توصیف میکند که در آن درگیریهای محدود بهتدریج به سمت جنگ منطقهای حرکت میکنند.
خطر تشدید شکافهای مذهبی
گسترش مشارکت کشورهای منطقه، از نگاه کارشناسان فارنپالیسی، میتواند ابعاد مذهبی منازعه را نیز تشدید کند. عربستان، پاکستان، ترکیه و سوریه کشورهایی با ساختارهای سیاسی عمدتاً سنیمذهب هستند. در مقابل، حوثیهای یمن پیرو مذهب زیدی شیعه هستند و از حمایت ایران برخوردارند.کارشناسان هشدار میدهند که ورود کشورهای بیشتر به درگیری میتواند به برجستهشدن شکافهای مذهبی و پیچیدهترشدن معادلات سیاسی منجر شود.
مسئله اصلی آن است که افزایش مشارکت نظامی کشورهای منطقه ممکن است زمینههای تازهای برای تشدید منازعه ایجاد کند. در چنین شرایطی، هر تحول در میدان نبرد یمن میتواند بر روابط امنیتی و سیاسی کشورهای دیگر خاورمیانه نیز اثر بگذارد.
تهدید برنامه اقتصادی بنسلمان
تشدید حملات حوثیها برای محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، پیامدهای اقتصادی و سیاسی مهمی دارد. فارنپالیسی تأکید میکند که بنسلمان طی سالهای اخیر تلاش کرده عربستان را به یکی از مراکز مهم تجارت، سرمایهگذاری و گردشگری جهان تبدیل کند. اما حملات مکرر به ریاض و زیرساختهای حیاتی، این برنامه را با فشار تازهای مواجه کرده است.
پایتخت عربستان قرار است در آینده نزدیک میزبان چند نشست مهم بینالمللی باشد. یکی از این رویدادها، نشست سالانه «ابتکار سرمایهگذاری آینده» است که به یکی از ابزارهای اصلی عربستان برای جذب سرمایه خارجی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، تداوم حملات موشکی و پهپادی به پایتخت میتواند بر تصویر امنیتی عربستان نزد سرمایهگذاران و شرکتهای بینالمللی اثر بگذارد.
تعلیق پروازهای لوفتهانزا و ایر ایندیا به ریاض نیز نمونهای از پیامدهای فوری این ناامنی است. از این منظر، حملات حوثیها علاوه بر اهداف نظامی، فشار قابل توجهی بر برنامههای اقتصادی و بینالمللی عربستان وارد میکنند.
خطر گسترش بحرانهای منطقهای و اقتصادی
این تحولات علاوه بر پیامدهای امنیتی، میتواند بر زیرساختهای انرژی، حملونقل هوایی و برنامههای سرمایهگذاری عربستان اثر بگذارد. حملات به فرودگاه ریاض، عملیات متقابل ائتلاف تحت رهبری عربستان و ورود احتمالی بازیگران نظامی جدید نشان میدهد دامنه جنگ یمن در حال گسترش است. فارنپالیسی این وضعیت را نشانه حرکت از درگیریهای محدود به سوی جنگی منطقهای میداند؛ مسیری که در صورت تداوم، میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای یمن و عربستان داشته باشد.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :