قمار سیاسی ترامپ و نتانیاهو ؛ جنگ پس از انتخابات آمریکا و اسرائیل دوباره آغاز خواهد شد؟
احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، نگرانی‌ها درباره افزایش قیمت نفت و گسترش بحران اقتصادی جهانی را تشدید کرده است. نشریه فایننشال تایمز استدلال می‌کند که حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در سال گذشته، با وجود هدف قرار دادن رهبران ایران، نتوانست به سرنگونی جمهوری اسلامی منجر شود و تشدید عملیات نیز لزوماً به تغییر حکومت یا وادارکردن تهران به عقب‌نشینی منجر نخواهد شد. این نشریه معتقد است وضعیت انتخاباتی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو ممکن است انگیزه تشدید جنگ را افزایش دهد؛ حتی اگر چنین اقدامی از نظر نظامی و اقتصادی پرهزینه باشد و مسیر روشنی برای پیروزی نداشته باشد.
جهان صنعت نیوز – قیمت نفت هفته گذشته به ۱۱۷ دلار رسید؛ افزایشی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ظاهراً مسئولیت آن را متوجه زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، می‌داند. بااین‌حال، از نگاه بازارها، نگرانی اصلی نه تحولات اوکراین بلکه احتمال تشدید دوباره جنگ در خاورمیانه است. نشانه‌ها حاکی از آن است که آمریکا و اسرائیل ممکن است اندکی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در هفته آینده، حملات تازه‌ای علیه ایران آغاز کنند. این احتمال در شرایطی مطرح شده که عملیات مشترک دو کشور در سال گذشته نتوانست به هدف اصلی خود، یعنی سرنگونی جمهوری اسلامی، دست یابد.
فایننشال تایمز معتقد است حتی اگر آمریکا و اسرائیل دامنه اهداف نظامی را گسترش دهند و از تسلیحات مخرب‌تری استفاده کنند، بعید است تشدید حملات بتواند به تغییر حکومت ایران یا وادارکردن تهران به دادن امتیازهای عمده منجر شود. در مقابل، احتمال واکنش شدید ایران وجود دارد؛ واکنشی که می‌تواند هزینه‌های انسانی و اقتصادی جنگ را افزایش دهد و بازارهای جهانی انرژی را بیش از پیش تحت فشار قرار دهد.
خطر گسترش حملات و جهش دوباره قیمت انرژی
ایران همچنان توانایی هدف قرار دادن مجموعه‌ای از اهداف راهبردی در منطقه را دارد. زیرساخت‌های عربستان سعودی و دیگر کشورهای خلیج فارس، پایگاه‌های نظامی آمریکا و کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز از جمله اهدافی هستند که ایران یا متحدانش طی ماه‌های اخیر به آن‌ها حمله کرده‌اند و همچنان در تیررس قرار دارند.
افزایش حملات ایران می‌تواند پیامدهایی فراتر از میدان نبرد داشته باشد. اختلال در زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای انتقال نفت، احتمال افزایش بیشتر قیمت انرژی و تشدید فشار بر اقتصاد جهانی را به همراه خواهد داشت.
فایننشال تایمز همچنین به گزینه‌های تشدید تنش از جمله حمله به تأسیسات آب‌شیرین‌کن و کابل‌های ارتباطی زیردریایی اشاره می‌کند که ایران تاکنون از آن‌ها استفاده نکرده است. برخی تحلیلگران نیز احتمال حمله زمینی به پایگاه‌های آمریکا در بحرین یا کویت را مطرح کرده‌اند. این گزینه‌ها نشان می‌دهند که گسترش جنگ الزاماً به حملات هوایی محدود نخواهد ماند و ممکن است زیرساخت‌های حیاتی منطقه را نیز درگیر کند.
چرا ترامپ و نتانیاهو به تشدید جنگ فکر می‌کنند؟
یکی از دلایل اصلی احتمال ازسرگیری حملات را ناتوانی سیاسی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در پذیرش شکست کارزار نظامی است. نشانه روشنی از وجود یک راهبرد منسجم برای پیروزی وجود ندارد و تصمیم‌گیران دو کشور همچنان امیدوارند که چند حمله سنگین دیگر ایران را به عقب‌نشینی وادار کند.
اهداف مورد انتظار از تهران شامل بازگشایی بدون قیدوشرط تنگه هرمز و واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران است. بااین‌حال، فایننشال تایمز استدلال می‌کند که افزایش شدت حملات لزوماً به تحقق این اهداف منجر نخواهد شد.
وضعیت سیاسی ترامپ و نتانیاهو نیز به‌طور غیرمعمولی به یکدیگر شباهت پیدا کرده است. هر دو در آستانه انتخابات قرار دارند و با پیامدهای سیاسی جنگی مواجه هستند که تاکنون نتوانسته به اهداف اعلام‌شده خود دست یابد. بااین‌حال، تأثیر جنگ بر سیاست داخلی دو کشور یکسان نبوده است.
در آمریکا، جنگ به‌شدت نامحبوب است و با افزایش قیمت‌ها، تلفات نظامی و کاهش اعتبار بین‌المللی این کشور پیوند خورده است. در اسرائیل، اصل حمله به ایران همچنان از حمایت بیشتری برخوردار است و انتقاد اصلی احزاب مخالف از نتانیاهو این است که نتوانسته عملیات را به پایان برساند.
انتخابات؛ عاملی برای تشدید یا توقف جنگ؟
نتانیاهو در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی اسرائیل همچنان بر مسائل امنیت ملی تأکید کرده است. او تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی از انفجار هسته‌ای بر فراز تل‌آویو منتشر کرد و مدعی شد اسرائیل با تهدیدی وجودی و واقعی مواجه است.
در این شرایط، گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد نتانیاهو خواهان ازسرگیری حملات علیه ایران پیش از انتخابات اسرائیل بوده است. با توجه به نظرسنجی‌هایی که از احتمال شکست اندک ائتلاف احزاب حامی دولت او حکایت داشتند، ممکن است نخست‌وزیر اسرائیل امیدوار بوده باشد که ازسرگیری جنگ موقعیت انتخاباتی‌اش را تقویت کند. ترامپ، در مقابل، تمایل داشته است حمله جدید را به بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا موکول کند. از آنجا که آمریکا شریک ارشد اسرائیل در این رابطه است، دیدگاه ترامپ تاکنون دست بالا را داشته است.
اما به اعتقاد فایننشال تایمز، برگزاری انتخابات لزوماً به معنای کاهش خطر جنگ نیست. حتی اگر ترامپ و نتانیاهو در انتخابات شکست بخورند، ممکن است همچنان انگیزه و توان لازم برای ازسرگیری حملات را داشته باشند.
در اسرائیل، تشکیل دولت ائتلافی جدید ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد. در این فاصله، نتانیاهو احتمالاً در مقام نخست‌وزیر باقی خواهد ماند و اختیار قانونی صدور دستور عملیات نظامی را حفظ خواهد کرد. برخی تحلیلگران نیز معتقدند ازسرگیری جنگ می‌تواند به او امکان دهد برای تشکیل دولت وحدت ملی فشار بیاورد؛ دولتی که خود ریاست آن را بر عهده بگیرد.
در آمریکا نیز حتی اگر جمهوری‌خواهان کنترل هر دو مجلس کنگره را از دست بدهند، ترامپ همچنان فرمانده کل نیروهای مسلح خواهد بود. بنابراین، شکست انتخاباتی به‌خودی‌خود مانع حقوقی ازسرگیری عملیات نظامی نخواهد شد.
چرا تشدید جنگ همچنان پرهزینه است؟
با وجود احتمال ازسرگیری حملات، فایننشال تایمز چند مانع مهم را برمی‌شمارد. نخست آنکه نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن در منطقه در معرض حملات تلافی‌جویانه ایران قرار دارند. دوم آنکه عملیات نظامی تاکنون ذخایر مهمات حیاتی آمریکا، به‌ویژه موشک‌های رهگیر، را کاهش داده است.
عامل سوم، پیامدهای اقتصادی جنگ است. افزایش قیمت نفت و اختلال در بازارهای جهانی، فشار بیشتری بر اقتصاد آمریکا و بازارهای مالی وارد می‌کند. در شرایطی که قیمت انرژی یکی از نگرانی‌های مهم اقتصادی است، تشدید جنگ می‌تواند این فشارها را افزایش دهد.
مهم‌تر از همه، این نشریه معتقد است مسیر قانع‌کننده‌ای برای پیروزی نظامی وجود ندارد. اگر حملات قبلی نتوانسته‌اند به سرنگونی حکومت ایران منجر شوند، افزایش شدت عملیات نیز تضمینی برای دستیابی به این هدف فراهم نمی‌کند. در مقابل، ایران می‌تواند با گسترش حملات به اهداف منطقه‌ای، هزینه ادامه جنگ را برای آمریکا و متحدانش افزایش دهد.
بااین‌حال، غیرمنطقی‌بودن تشدید جنگ لزوماً به معنای منتفی‌بودن آن نیست. ترامپ در ماه‌های گذشته چندین بار از افزایش فشار نظامی علیه ایران سخن گفته، اما در نهایت از اجرای آن عقب‌نشینی کرده است. دلایل بازدارنده گذشته همچنان پابرجا هستند، ولی شکست انتخاباتی احتمالی می‌تواند انگیزه هر دو رهبر برای تلاش دوباره جهت کسب پیروزی در میدان نبرد را افزایش دهد.
انتخابات پایان خطر جنگ نیست
احتمال تشدید جنگ ایران را نمی‌توان صرفاً بر اساس محاسبات نظامی یا هزینه‌های اقتصادی ارزیابی کرد. موقعیت سیاسی ترامپ و نتانیاهو و پیامدهای انتخاباتی جنگ نیز در تصمیم‌گیری آن‌ها نقش دارند.
از یک سو، نیروهای آمریکایی و متحدان منطقه‌ای در برابر حملات تلافی‌جویانه آسیب‌پذیرند، ذخایر مهمات کاهش یافته و افزایش قیمت انرژی هزینه‌های اقتصادی جنگ را بالا برده است. از سوی دیگر، نبود چشم‌اندازی روشن برای پیروزی، تردیدها درباره اثربخشی تشدید عملیات را افزایش می‌دهد.
بااین‌حال، از نگاه فایننشال تایمز، همین ملاحظات تضمین نمی‌کنند که جنگ از سر گرفته نشود. اگر ترامپ و نتانیاهو شکست انتخاباتی را تهدیدی برای موقعیت سیاسی خود بدانند، ممکن است بار دیگر به عملیات نظامی روی بیاورند؛ اقدامی که می‌تواند به‌جای حل بحران، دامنه درگیری و هزینه‌های آن را گسترش دهد.
اخبار برگزیدهسیاسیلینک کوتاه :