مهارت یازدهم؛ حلقه مفقوده سلامت روان در عصر گذار

آموزش «مهارتهای زندگی» در دههه های اخیر به عنوان یکی از ارکان اصلی پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و ارتقای سلامت روان شناخته شده و سازمان جهانی بهداشت (WHO)، ۱۰ مهارت بنیادین را بر این مبنا معرفی کرده است.
جهان صنعت نیوز، با این حال، با تغییرات سریع فرهنگی و اجتماعی، به نظر میرسد پروتکلهای فعلی نیازمند بازنگری جدی هستند و به همین منظور ضرورت افزودن «مهارت مدیریت سائقهای بنیادین و تربیت وجودی» به عنوان مهارت یازدهم، برای عبور از خلأهای ساختاری در سلامت روان، یک ضرورت انکارناپذیر است که جامعه روانشناسی باید برای تحقق آن، در سطوح بینالمللی چانه زنی و لابیگری نماید.
امروزه سلامت روان تنها در گرو مهارتهای شناختی عمومی نیست، بلکه متأثر از نحوه تعاملِ صحیح فرد با سائقهای بیولوژیک و ساختارهای عاطفی است و فقدان آموزشهای مدون در این حوزه، به نوعی “بیسوادی عاطفی- رفتاری” در سطح جامعه دامن زده که تبعات آن در چالشهای روابط پایدار بهوضوح دیده میشود و درچنین شرایطی، گذار از سکوت مصلحتاندیشانه به سمت آموزش آگاهانه، ضرورتی انکارناپذیر برای مدیریت بحرانهای نوپدید اجتماعی است.
یک جامعهشناس و مشاور اجتماعی با تأکید بر لزوم بازنگری در پروتکلهای بینالمللی سلامت روان، تصریح کرد که در دنیای امروز، نادیده گرفتن «مهارت مدیریت سائقهای بنیادین» به عنوان یازدهمین مهارت زندگی، به خلأ ساختاری در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی منجر شده است.
دکتر ” احمدعلی جبارزاده” روز شنبه درگفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد : علیرغم جامعیت مهارتهای دهگانه، شاهد یک حلقه مفقوده در پرداختن به ابعاد حیاتی وجودی هستیم که در بسیاری از جوامع، تابوهای فرهنگی باعث شده که آموزشهای مرتبط با شناخت و هدایت انرژیهای زیستی – روانی از بستههای آموزشی حذف شوند؛ موضوعی که در نهایت به ناآگاهی در انتخابهای عاطفی و بحرانهای هویتی دامن زده است.
گذار از «انکار» به «توانمندی»
وی گفت: بسیاری از رویکردهای سنتی در نظام آموزشی، همچنان بر رویکرد «پیشگیری سلبی» یا همان «ترسمحور» تمرکز دارند که در مدیریت رفتارهای مبتنی بر سائقهای درونی ناکارآمد است و مهارت یازدهم با تغییر این مدل، بر «مدیریت فعال و آگاهانه» تأکید دارد و در این رویکرد، فرد میآموزد که چگونه با شناخت بیولوژی بدن و روان خویش، مسئولیتپذیری را در روابطش نهادینه کند و با اتکا به خودآگاهی، از رفتارهای تکانشی فاصله بگیرد.
جبارزاده با اشاره به عصر «فراگیر بودن محتوای دیجیتال» اضافه کرد: نسل امروز بیش از هر زمان دیگری در معرض بمباران تصاویر غیرواقعی از روابط انسانی قرار دارد که استانداردهای کاذبی را در ذهن آنان نهادینه میکند که مهارت یازدهم به عنوان یک پادزهر، سواد انتقادی فرد را در مواجهه با فضای مجازی ارتقا میدهد.
وی افزود: این مهارت فرد را قادر میسازد تا میان «واقعیت روابط انسانی» و «تصویرسازیهای نمایشی» تمایز قائل شود، امری که مستقیماً به ثبات در روابط و تعادل در عملکرد فردی منجر خواهد شد.
اهمیت «مرزهای شخصی» در هوش رابطهای
جبارزاده بیان کرد: یکی از ستونهای اساسی مهارت «مدیریت سائقهای بنیادین»، آموزش مفهومی به نام «مرزهای شخصی و رضایت آگاهانه» است و ریشه بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی در عدم شناخت دقیق مرزها و ناتوانی در بیان حقوق متقابل نهفته است.
وی افزود: گنجاندن این مهارت در پروتکلهای جهانی، به معنای آموزش احترام متقابل در تمامی سطوح ارتباطی است؛ مهارتی که به فرد قدرت میدهد تا با اعتماد به نفس و آگاهی کامل، اقدام به تصمیمگیری کند.
این جامعهشناس با تأکید بر اینکه تحقق این هدف نیازمند عزم نهادی است، خاطرنشان کرد: به رسمیت شناخته شدن مهارت یازدهم در سازمان جهانی بهداشت، کلید گشایش بنبستهای آموزشی خواهد بود.
منبع: ایرنا
اقتصاد کلانلینک کوتاه :