حراج سکه چه سیگنالی به بازار ارز داد؟ | بانک مرکزی کف قیمت دلار را ۲۵۰ هزار تومان بسته است؟
عرضه سکه از سوی بانک مرکزی در بورس، علاوه بر جمع‌آوری نقدینگی، حاوی یک سیگنال ضمنی درباره سطح قیمتی مورد انتظار بازار طلا و ارز در پایان پاییز است. با توجه به تعهد بانک مرکزی برای بازخرید سکه‌ها با قیمت ۷ درصد بالاتر در پایان دوره، می‌توان استدلال کرد که سیاستگذار ترجیح می‌دهد قیمت بازار سکه تا پایان پاییز بیش از ۷ درصد افزایش یابد. با فرض ثابت‌ماندن اونس جهانی، این محاسبه قیمت دلار حدود ۲۵۰ هزار تومانی را به‌عنوان سطح سازگار با این سناریو نشان می‌دهد.
جهان صنعت نیوز – بانک مرکزی روز چهارشنبه ۱۰۰ هزار قطعه سکه را در بورس عرضه کرد، اما کل سکه‌های عرضه‌شده به فروش نرسید. در مجموع حدود ۴۱ هزار قطعه، معادل نزدیک به ۴۰ درصد عرضه، خریداری شد. ارزش این معاملات حدود ۹.۷ هزار میلیارد تومان بوده است. از این منظر، عملیات عرضه سکه توانسته است حدود ۱۰ همت نقدینگی را از بازار جذب کند، اما با توجه به اینکه کمتر از نیمی از سکه‌های عرضه‌شده به فروش رسیده، حجم جذب نقدینگی کمتر از ظرفیت بالقوه این عملیات بوده است.
ترکیب خریداران نیز قابل توجه است. ۱۲ صندوق طلا حدود ۳۳ درصد یا تقریباً یک‌سوم خریدها را انجام داده‌اند و ۶۷ درصد باقی‌مانده به خریداران حقیقی اختصاص داشته است. تعداد این خریداران حدود ۱۹ هزار نفر بوده است. بنابراین، بخش عمده سکه‌های فروخته‌شده مستقیماً توسط مردم خریداری شده، هرچند صندوق‌های طلا نیز سهم قابل توجهی از تقاضا را در اختیار داشته‌اند.
اما نکته مهم‌تر از میزان فروش، سازوکار بازخریدی است که برای این سکه‌ها در نظر گرفته شده است؛ زیرا بر مبنای همین سازوکار می‌توان درباره سطح قیمتی مطلوب سیاستگذار در پایان پاییز استدلال کرد.
تعهد بازخرید چه سیگنالی به بازار می‌دهد؟
بانک مرکزی اعلام کرده است که اگر قیمت این سکه‌ها تا حوالی پایان پاییز به اندازه کافی افزایش پیدا نکند، حاضر است آنها را با قیمتی ۷ درصد بالاتر بازخرید کند. بنابراین، خریدار از یک حد مشخص بازده برخوردار است و در صورت رشد کمتر قیمت بازار، امکان استفاده از بازخرید بانک مرکزی را خواهد داشت. این سازوکار برای بانک مرکزی یک تعهد بالقوه ایجاد می‌کند. اگر قیمت بازار سکه کمتر از سطح بازخرید باشد، دارندگان سکه انگیزه خواهند داشت آن را به بانک مرکزی بازگردانند. در این صورت، سیاستگذار باید منابع ریالی لازم برای انجام بازخرید را تأمین کند.
در این شرایط بانک مرکزی ترجیح می‌دهد قیمت بازار سکه تا سررسید بیش از ۷ درصد افزایش یافته باشد؛ زیرا در این وضعیت، فروش سکه در بازار برای دارنده آن جذاب‌تر از استفاده از اختیار بازخرید خواهد بود و تعهد ریالی بانک مرکزی بالفعل نمی‌شود. به بیان دیگر، اگر قیمت سکه بیش از ۷ درصد رشد کند، بانک مرکزی نه‌تنها نقدینگی را در زمان عرضه جمع کرده است، بلکه در پایان دوره نیز با موج بازخرید و بازگرداندن منابع ریالی به بازار مواجه نمی‌شود. در مقابل، رشد کمتر از ۷ درصد می‌تواند بخشی از نقدینگی جذب‌شده را دوباره به بازار بازگرداند.
دلار ۲۵۰ هزار تومانی چگونه محاسبه می‌شود؟
برای استخراج سیگنال ارزی از این سازوکار باید یک فرض مهم در نظر گرفته شود و آن ثابت‌ماندن قیمت جهانی طلا است. پیش‌بینی اونس جهانی دشوار است؛ بنابراین برای ساده‌کردن محاسبه فرض می‌شود قیمت جهانی طلا تا پایان پاییز تغییری نکند. قیمت دلار آزاد در زمان عرضه سکه حدود ۲۳۳ هزار تومان بوده است. اگر با فرض ثبات اونس، قیمت سکه برای جلوگیری از فعال‌شدن بازخرید باید حداقل ۷ درصد افزایش پیدا کند، نرخ ارز نیز تقریباً باید به همین نسبت افزایش یابد. افزایش ۷ درصدی نرخ ۲۳۳ هزار تومانی، دلار را به حدود ۲۵۰ هزار تومان می‌رساند.
در این چارچوب، باقی‌ماندن دلار به میزان قابل توجهی پایین‌تر از این سطح می‌تواند احتمال فعال‌شدن تعهد بازخرید بانک مرکزی را افزایش دهد؛ در حالی که قرارگرفتن نرخ ارز بالاتر از این محدوده، با فرض ثبات سایر عوامل، احتمال نیاز به بازخرید را کاهش می‌دهد.
آیا بانک مرکزی واقعاً کف دلار را ۲۵۰ هزار تومان تعیین کرده است؟
با این حال، میان سطح سازگار با سازوکار بازخرید سکه و کف مطلوب یا هدف‌گذاری‌شده نرخ ارز توسط بانک مرکزی تفاوت مهمی وجود دارد.
باید توجه داشت که به طور قطه نمی‌توان نتیجه گرفت که بانک مرکزی به‌صورت ضمنی کف نرخ دلار را برای پایان پاییز ۲۵۰ هزار تومان تعیین کرده است. عدد ۲۵۰ هزار تومان حاصل یک محاسبه مبتنی بر چند فرض است که شامل ثابت‌ماندن اونس جهانی، انتقال تقریباً متناسب تغییر نرخ ارز به قیمت سکه و ترجیح بانک مرکزی برای جلوگیری از فعال‌شدن بازخرید است.
اگر اونس جهانی افزایش پیدا کند، سکه می‌تواند بدون رسیدن دلار به ۲۵۰ هزار تومان بیش از ۷ درصد رشد کند. در مقابل، کاهش اونس جهانی می‌تواند برای تحقق همان رشد قیمت سکه به نرخ ارز بالاتری نیاز داشته باشد. همچنین قیمت سکه فقط تابع دلار و اونس نیست و تغییر شرایط بازار داخلی می‌تواند این رابطه را تغییر دهد.
نکته دیگر به تأمین مالی بازخرید مربوط می‌شود. این گزاره که بانک مرکزی در صورت بازخرید سکه حتماً باید پول چاپ کند نیز نتیجه‌ای قطعی نیست. آنچه می‌توان گفت این است که بازخرید، بانک مرکزی را ملزم به پرداخت ریال و بازگرداندن بخشی از نقدینگی جذب‌شده می‌کند اما نمی‌توان درباره شیوه دقیق تأمین این منابع نتیجه قطعی گرفت.
در نتیجه، حراج اخیر را می‌توان حاوی یک سیگنال قیمتی مهم دانست، اما باید در تفسیر آن احتیاط کرد. بر پایه قیمت دلار ۲۳۳ هزار تومانی و تعهد بازخرید با بازده ۷ درصدی، نرخ حدود ۲۵۰ هزار تومان سطحی است که با رشد مشابه قیمت سکه در پایان پاییز سازگاری دارد.
اخبار برگزیدهاقتصاد کلانطلا و ارزلینک کوتاه :